สสส. และภาคีเครือข่าย ร่วมกับ ภาครัฐ–ประชาสังคม–อุตสาหกรรมดิจิทัล ผนึกกำลังขับเคลื่อน “Safety by Design” ชวนแพลตฟอร์ม–เกม–อีคอมเมิร์ซ–AI สร้างความปลอดภัยให้กับเยาวชน ตั้งแต่การออกแบบยกระดับความรับผิดชอบ ป้องกันความเสี่ยงก่อนเกิดอันตราย

เมื่อวันที่ 11 กันยายน 2569 มูลนิธิอินเทอร์เน็ตร่วมพัฒนาไทย สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) เครือข่ายเสริมสร้างอินเทอร์เน็ตปลอดภัยประเทศไทย และองค์กรภาคีเครือข่าย ร่วมจัดงานสัมมนา “Safety by Design: Designing a Safer Digital Future – ความปลอดภัยตั้งแต่การออกแบบ สู่ระบบดิจิทัลที่ปลอดภัยสำหรับทุกคน” ณ ห้อง Auditorium ชั้น 6 ฝั่ง East อาคาร True Digital Park กรุงเทพฯ เพื่อส่งเสริมให้ภาคอุตสาหกรรมนำหลักความปลอดภัย สิทธิ และความเป็นส่วนตัวมาพิจารณาตั้งแต่การออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์และบริการดิจิทัล

ดร.ศรีดา ตันทะอธิพานิช กรรมการผู้จัดการมูลนิธิอินเทอร์เน็ตร่วมพัฒนาไทย กล่าวว่า “ปัจจุบันความปลอดภัยทางดิจิทัลเป็นส่วนสำคัญของสุขภาวะดิจิทัล (Digital Well-being) ซึ่งไม่ได้หมายถึงเพียงการป้องกันภัยออนไลน์ แต่รวมถึงการสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการใช้เทคโนโลยีอย่างปลอดภัย สมดุล และส่งผลดีต่อสุขภาวะกาย ใจ และสังคม โดยเฉพาะในเด็กและเยาวชน แนวคิด Safety by Design จึงเป็นอีกกลไกสำคัญในการลดปัจจัยเสี่ยงตั้งแต่ต้นทาง และทำให้เทคโนโลยีมีส่วนสร้างเสริมสุขภาวะที่ดีของผู้ใช้ ในขณะที่ความเสี่ยงออนไลน์มีความซับซ้อนและเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ตั้งแต่การหลอกลวง การคุกคาม การละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล ไปจนถึงการแสวงหาประโยชน์ทางเพศจากเด็กและภัยจาก AI การสร้างความปลอดภัยจึงต้องก้าวจากการป้องกันและแก้ไขเมื่อเกิดเหตุ ไปสู่ Safety by Design – ความปลอดภัยตั้งแต่การออกแบบ ภาคธุรกิจดิจิทัลมีบทบาทสำคัญ เพราะเป็นผู้ออกแบบเทคโนโลยี ผลิตภัณฑ์ และบริการที่ผู้คนใช้งานในชีวิตประจำวัน ความสำเร็จทางธุรกิจจึงควรเดินควบคู่กับความรับผิดชอบในการป้องกันและลดอันตรายต่อผู้ใช้ โดยเฉพาะเด็กและเยาวชน งานสัมมนาครั้งนี้จึงมุ่งให้ Safety by Design ก้าวจากหลักการไปสู่การปฏิบัติจริง เพื่อให้ความปลอดภัยเป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาผลิตภัณฑ์และบริการดิจิทัลตั้งแต่ต้น”

พลอย เจริญสม ผู้ช่วยผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (สพธอ.) กล่าวว่า “การขับเคลื่อน Safety by Design จำเป็นต้องมีแนวทางที่ภาคส่วนต่าง ๆ สามารถนำไปใช้ร่วมกัน สพธอ. จึงร่วมกับภาคีที่เกี่ยวข้องพัฒนาแนวทางเพื่อเป็นกรอบให้ผู้ให้บริการสามารถประเมิน ป้องกัน และลดความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นกับเด็ก พร้อมนำไปประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมกับลักษณะของแต่ละบริการ เพื่อยกระดับมาตรฐานการคุ้มครองเด็กบนแพลตฟอร์มดิจิทัลของประเทศไทย”

สันติ ศิริธีราเจษฎ์ ผู้เชี่ยวชาญด้านคุ้มครองเด็ก องค์การยูนิเซฟ ประเทศไทย กล่าวว่า “หัวใจของ Safety by Design คือการคำนึงถึงสิทธิ ประโยชน์สูงสุด และความปลอดภัยของเด็กในทุกขั้นตอนของการพัฒนาผลิตภัณฑ์และบริการ ตั้งแต่การประเมินความเสี่ยง การรับประกันอายุ การออกแบบค่าเริ่มต้นที่ปลอดภัย (Safety by Default) การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ไปจนถึงการออกแบบอัลกอริทึมและโฆษณาที่ไม่ก่อให้เกิดอันตราย รวมทั้งมีระบบรายงานและตอบสนองเมื่อเกิดปัญหา สิ่งเหล่านี้คือมาตรการที่บริการดิจิทัลประเภทต่าง ๆ สามารถนำไปประยุกต์ใช้เพื่อลดความเสี่ยงก่อนที่อันตรายจะเกิดขึ้นกับเด็ก”

ชนิดา คล้ายพันธ์ Director of Public Policy and Government Relations for Southeast Asia, TikTok กล่าวว่า “TikTok นำหลัก Safety by Design มาใช้ในการพัฒนามาตรการคุ้มครองเยาวชนในหลายระดับ ตั้งแต่การตรวจสอบและคัดกรองอายุ การตั้งค่าความปลอดภัยและความเป็นส่วนตัวเป็นค่าเริ่มต้น (Safety by Default) การจำกัดฟีเจอร์และจัดระดับเนื้อหาให้เหมาะสมตามช่วงวัย ตลอดจนเครื่องมือบริหารเวลาหน้าจอ โดยเยาวชนอายุ 13–17 ปีได้รับการตั้งค่าความปลอดภัยเริ่มต้นกว่า 50 รายการ นอกจากนี้ Family Pairing ยังช่วยให้ผู้ปกครองมีส่วนร่วมในการดูแลการใช้งานของบุตรหลาน ควบคู่กับ Guardian Guide คู่มือสำหรับผู้ปกครองที่ช่วยสร้างความเข้าใจและการสื่อสารเรื่องความปลอดภัยออนไลน์ในครอบครัว”

ม.ร.ว.นงคราญ ชมพูนุท ประธานสภาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งประเทศไทย กล่าวว่า “Safety by Design เป็นแนวทางสำคัญที่ช่วยให้ภาคอุตสาหกรรมคำนึงถึงความปลอดภัย สิทธิดิจิทัล ความเป็นส่วนตัว และการคุ้มครองผู้บริโภคตั้งแต่การออกแบบเทคโนโลยี โดยเฉพาะในยุค AI ที่ต้องพัฒนาควบคู่กับหลัก AI Governance และความรับผิดชอบ สภาดิจิทัลฯ จึงทำหน้าที่เชื่อมโยงภาครัฐ ภาคเอกชน ภาควิชาการ และภาคประชาสังคม เพื่อร่วมกันยกระดับมาตรฐานและความเชื่อมั่นในระบบดิจิทัลของประเทศ ที่ผ่านมาได้เปิดเวทีรับฟังความคิดเห็นต่อทิศทาง พ.ร.บ. AI ของประเทศไทย และร่วมกับ สกมช. ผลักดันแนวทาง AI for Security and Safety เพื่อให้การพัฒนาเทคโนโลยีเดินหน้าควบคู่กับความปลอดภัยและความรับผิดชอบ”

อิสราภรณ์ ดาวราม ที่ปรึกษาภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก องค์กร 5Rights Foundation กล่าวว่า “Safety by Design ต้องมองไกลกว่าการป้องกันอันตราย โดยนำ สิทธิและประโยชน์สูงสุดของเด็ก มาเป็นส่วนหนึ่งของการออกแบบเทคโนโลยี ภาคธุรกิจและผู้พัฒนาควรประเมินผลกระทบและความเสี่ยงต่อเด็กตลอดวงจรการพัฒนาผลิตภัณฑ์ ตั้งแต่ฟีเจอร์ การตั้งค่าความปลอดภัยและความเป็นส่วนตัว การใช้ข้อมูล อัลกอริทึม ระบบแนะนำเนื้อหา ไปจนถึง AI โดยคำนึงถึงความเหมาะสมตามช่วงวัย สุขภาวะ และการมีส่วนร่วมของเด็ก เป้าหมายคือให้เด็กสามารถเรียนรู้ มีส่วนร่วม และใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีได้อย่างเต็มที่ โดยไม่ต้องแบกรับภาระในการปกป้องตนเองจากความเสี่ยงที่ระบบสามารถป้องกันได้ตั้งแต่ต้น”